|
اطلاعات اولیه
شیشههای معمولی که در زندگی روزمره بکار میروند، عمدتاشامل سیـلیس ،کربناتکلسیم ( یا آهک ) و کربنات سدیم و زغال کک است ( گاهی از فلدسپار ودولومیتنیز استفاده میشود ). معمولا این مواد را به صورت پودر یا دانههایی به قطر 0.2 تا 2 سانتیمتر ، مصرف میکنند. البته برای تهیه شیشههای مرغوب وکریستال، از سیلیس تقریبا خالص (کوارتز) استفاده میشود. در شیشههای معمولی حدود ½ درصدآلومینو 0.08 درصد اکسید آهن III نیز وجود دارد.
تاریخچه
صنعت شیشهسازی ، در ایران سابقه بسیار طولانی دارد که به حدودپیش از 2000 قبل از میلاد میرسد. کشف یک ظرف شیشهای زرد رنگ صدفی با زینتی شبیهبه خطوط شکسته موجدار که در یکی از قبرستانهای لرستان پیدا شده ، یک گردنبندشیشهای حاوی دانههای آبی رنگ متعلق به 2250 سال پیش از میلاد ، در ناحیه شمالغربی ایران و قطعات شیشهای مایل به سبز که در کاوشهای باستان شناسی لرستان ، شوش وحسنلو بدست آمده است، نشان دهنده سابقه تاریخی صنعت شیشهسازی در ایران است.
شیشه گری، یکی از قدیمیترین حرفههایی است که بشر بداناشتغال داشته است. مصریها سازنده اولین اشیای شیشهای بودهاند که ظروف بدست آمدهاز حفاریهای مصر قدمت 5000 ساله دارد. رومیان نیز در فن شیشه گری مهارت داشتهاند ودر این صنعت از سایرین پیشرفتهتر بودند. رونق شیشه سازی در نخستین ادوار تاریخاسلامی صورت گرفته است، زیرا هنری بود که در مساجد و زیارتگاهها و تزئینات مذهبیجلوه خاصی داشته و مورد استفاده قرار میگرفت.
در ایران نیز ساختن شیشه قدمتچند هزار ساله دارد. و نخستین واحد ماشینی تولید شیشه ساختمانی در ایران در سال 1340 شروع بکار کرد.
سیر تحولی و رشد
کشف بطریهای گردن دراز که دهانه آن بانقرهمسدود شده بود درقرن 12 میلادی ، قالبهای ساخت وسایل شیشهای در نیشابور ، نشان دهنده شتاب بیشترصنعت شیشهگری در اوایل رواج اسلام در ایران است که بهتدریج با رونق صنعتشیشهسازی درایتالیا، راه زوال را در پیش گرفت که تا قرن هفدهم میلادیادامه یافت. از آن پس ، رونق و بازسازی این صنعت دوباره شروع شد و به مدد مهارتایرانیان در رنگ آمیزی شیشه ، شتاب چشمگیری پیدا کرد. از آن جمله ، میتوان ساختنانواع محصولات مختلف شیشهای از ابریق گرفته تا گلدان ، بطری و … در شیراز ، اصفهانو قم در قرنهای دوازدهم و هجدهم میلادی را برشمرد. اما از آن زمان به بعد ،بیلیاقتی و غفلت دولمتردان وقت باعث شد صنعت شیشهسازی در ایران افت کند.
مراحل مختلف تهیه شیشه
1. تهیه مواد اولیه و تبدیل آنها به پودر با دانهبندی بین 0.1 تا 2 میلیمتر
2. توزین هر یک از مواد اولیه به نسبتهای مورد نظر و مخلوط کردن آنها همراه با 4تا 5 درصدآبو انتقال مخلوط به کوره
3. ذوب کردن مخلوط در کوره و تهیه خمیر شیشه
4. بیرنگ کردن خمیر شیشه و خارج کردن گازها
5. تبدیل به فرآوردههای مورد نیاز بازار و صنایع
6. نپختن شیشه ( قرار دادن شیشه داغ در کورههایی که دمای کمی دارد، برای کاهششکنندگی شیشه(
|